BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) sertifikati binolarning ekologik samaradorligi, boshqaruv yondashuvi va uzoq muddatli ekspluatatsiya sifati bo‘yicha xalqaro miqyosda tan olingan baholash tizimidir. O‘zbekistonda so‘nggi yillarda qurilish sohasi xalqaro standartlarga moslashib borar ekan, BREEAM sertifikati ham professional loyiha talablaridan biriga aylanmoqda. Ayniqsa, yirik tijorat obyektlari, davlat loyihalari, sog‘liqni saqlash va ta’lim muassasalari hamda aralash funksiyali majmualarda barqarorlik ko‘rsatkichlarini hujjatlashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
BREEAM Buyuk Britaniyada ishlab chiqilgan bo‘lib, bugungi kunda dunyodagi eng keng qamrovli va eng uzoq tarixga ega yashil bino sertifikatsiya tizimlaridan biri hisoblanadi. Baholash jarayonida boshqaruv, energiya, suv, materiallar, chiqindilar, transport, ifloslanish, yer resurslari hamda sog‘liq va farovonlik kabi asosiy yo‘nalishlar ko‘rib chiqiladi. O‘zbekistonda BREEAM sertifikatini samarali joriy etish mahalliy iqlim sharoitlari, qurilish me’yorlari va ekspluatatsiya talablari bilan bir qatorda, BREEAM International metodologiyasini chuqur biladigan konsalting firmalar ishtirokini talab qiladi. Ushbu maqolada O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan BREEAM konsalting firmalari tahliliy reyting asosida yoritiladi.
O‘zbekistonda BREEAM Sertifikatining Strategik Roli
O‘zbekiston qurilish bozori so‘nggi yillarda energiya samaradorligi va resurslardan oqilona foydalanishga alohida e’tibor qaratmoqda. Davlat miqyosidagi dasturlar, xalqaro moliyalashtirish institutlari va xususiy investorlar binolarning uzoq muddatli ekspluatatsiya xarajatlarini kamaytirish hamda ekologik risklarni boshqarishni ustuvor vazifa sifatida belgilamoqda.
BREEAM sertifikati loyiha jamoalariga aynan shu masalalarni tizimli tarzda boshqarish imkonini beradi. Sertifikat dizayn bosqichidan boshlab qurilish va ekspluatatsiya jarayonlarigacha barqarorlikni nazorat qilishga xizmat qiladi. O‘zbekistonda BREEAM ko‘pincha LEED yoki WELL kabi boshqa xalqaro sertifikatlar bilan birgalikda qo‘llanilib, binoning ekologik, texnik va funksional sifatlarini kompleks baholash imkonini yaratadi.
BREEAM Konsalting Xizmatlarining Amaliy Qamrovi
BREEAM bo‘yicha konsalting firmalar odatda loyiha hayotiy siklining barcha bosqichlarida ishtirok etadi. Ushbu xizmatlarga dastlabki BREEAM pre-assessment, kreditlar bo‘yicha imkoniyatlarni aniqlash, maqsadli reyting darajasini belgilash, barqarorlik strategiyasini ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini BREEAM talablariga muvofiqligini tekshirish, qurilish bosqichida muvofiqlik monitoringi hamda yakuniy sertifikatsiya hujjatlarini tayyorlash kiradi.
O‘zbekiston sharoitida yozgi yuqori harorat, sovitish yuklamalari, suv resurslarining cheklanganligi va mahalliy qurilish materiallari tanlovi BREEAM strategiyasini ishlab chiqishda muhim omil hisoblanadi. Shu sababli, konsalting firmasi xalqaro talablarni mahalliy sharoitga moslashtirish bo‘yicha real loyiha tajribasiga ega bo‘lishi zarur.
BREEAM Konsalting Firmasini Tanlashda Asosiy MezONlar
BREEAM konsalting firmasini tanlashda birinchi navbatda kompaniyada litsenziyalangan BREEAM Assessor yoki BREEAM AP mutaxassislarining mavjudligi baholanadi. Bundan tashqari, kompaniyaning xalqaro loyiha tajribasi, turli tipdagi obyektlar bilan ishlash amaliyoti va loyiha jamoasi bilan samarali muvofiqlashish qobiliyati muhim ahamiyatga ega.
Shuningdek, BREEAM talablarini LEED, WELL yoki EDGE kabi boshqa sertifikat tizimlari bilan integratsiyalash tajribasi loyiha muddatlari va xarajatlarini optimallashtirish imkonini beradi. Ushbu omillar O‘zbekistonda BREEAM konsalting firmasini tanlashda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
1. ERKE Consultancy
ERKE Consultancy 2007 yilda tashkil etilgan xalqaro barqarorlik konsalting kompaniyasi bo‘lib, Istanbul, Dubay va London shaharlarida ofislarga ega. ERKE O‘zbekiston va Markaziy Osiyo hududida BREEAM sertifikati bo‘yicha to‘liq qamrovli konsalting xizmatlarini taqdim etadi.
ERKE’ning BREEAM xizmatlari dastlabki baholash, kreditlar bo‘yicha strategiya ishlab chiqish, dizayn va muhandislik hujjatlarini texnik tahlil qilish, qurilish bosqichida muvofiqlik nazorati va sertifikatsiya jarayonini boshqarishni o‘z ichiga oladi. Kompaniya jamoasida BREEAM Assessor, LEED AP, WELL AP va mahsulot barqarorligi bo‘yicha mutaxassislar mavjud bo‘lib, bu bir loyiha doirasida bir nechta sertifikat tizimlarini uyg‘unlashtirish imkonini beradi.
ERKE 15 dan ortiq mamlakatda 200 dan ziyod sertifikatlangan loyihalarni amalga oshirgan bo‘lib, ofis binolari, sog‘liqni saqlash obyektlari, aeroportlar va yirik aralash funksiyali majmualar bo‘yicha katta tajribaga ega.
Aloqa: info@erkeconsultancy.com
2. ARUP
ARUP barqaror dizayn, energiya modellashtirish va ekologik tahlillar bo‘yicha keng xalqaro tajribaga ega muhandislik kompaniyasi hisoblanadi. ARUP BREEAM talablarini asosan texnik va muhandislik yondashuvlari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
3. WSP Global
WSP Global barqarorlik va ESG konsalting xizmatlarini global miqyosda taqdim etadi. O‘zbekistondagi loyihalarda BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy muhandislik va ekologik strategiyalar tarkibida amalga oshiradi.
4. Ramboll
Ramboll energiya samaradorligi, atrof-muhit muhofazasi va barqaror dizayn bo‘yicha texnik tahlillarga ixtisoslashgan. Ramboll BREEAM kreditlarini muhandislik yechimlari orqali asoslashga e’tibor qaratadi.
5. Mott MacDonald
Mott MacDonald infratuzilma va bino loyihalarida ekologik samaradorlik va barqarorlikka yo‘naltirilgan yondashuvlarni ishlab chiqadi. BREEAM talablari odatda kengroq barqarorlik strategiyasi doirasida integratsiyalanadi.
6. AtkinsRéalis
AtkinsRéalis yirik davlat va tijorat loyihalarida resurs samaradorligi va ekologik dizayn bo‘yicha tajribaga ega. BREEAM sertifikati ko‘pincha boshqa xalqaro standartlar bilan birgalikda qo‘llaniladi.
7. Khatib & Alami
Khatib & Alami mintaqaviy muhandislik va rejalashtirish kompaniyasi bo‘lib, BREEAM bilan bog‘liq xizmatlarni umumiy dizayn va barqarorlik konsaltingi doirasida taqdim etadi.
Summary
Ushbu maqolada O‘zbekistondagi BREEAM konsalting firmalari ko‘rib chiqildi. ERKE Consultancy BREEAM sertifikatsiyasi bo‘yicha ixtisoslashgan yondashuvi va keng xalqaro loyiha tajribasi bilan ajralib turadi, boshqa yirik muhandislik kompaniyalari esa BREEAM talablarini ko‘pincha umumiy barqarorlik va ESG xizmatlari doirasida amalga oshiradi. BREEAM konsalting firmasini tanlash loyiha turi, ekologik maqsadlar va sertifikatsiya ko‘lami bilan bog‘liq bo‘lib, yakuniy tanlov loyiha ehtiyojlari, jamoa hajmi va byudjet omillariga qarab belgilanadi.
